Biuro Miejskiego Konserwator Zabytków w Rudzie Śląskiej

Obszar warowny "ŚLĄSK"

PUNKT OPORU "GODULA"

autorzy [tekst/zdjęcia]: mgr inż. Piotr Sworzeń mgr Adam Szewczyk
opracował: Dawid Żydek (w czasie praktyk)

Historia Obszaru Warownego "ŚLĄSK"

Teren Goduli obejmował obszar pomiędzy Orzegowem,Chebziem i Lipinami.W II połowie XIX w należał do Schaffgotschów. Od 1854r. funkcjonowała tu duża huta cynku nazwana na cześć wielkiego poprzednika Schaffgotschów Karola Goduli - zmarłego w 1848r. "króla cynku". Istnienie huty decydowało o szybkim rozwoju osady. Zasadniczo rozwijał się ona przy skrzyżowaniu głównego traktu z Szombierek do Chebzia z odchodzącą od niego drogą prowadzącą do Orzegowa i Rudy. Po zachodniej stronie tego traktu rozciągał się teren rozbudowywanego osiedla robotniczego. Po wschodniej powstał kompleks sakralny i zabudowa szpitala. Około 1915r. osiedle robotnicze powiększono na pn. przy wytyczeniu nowych ulic. Dalsze istotne przeobrażenia nastąpiły w 1921r. gdy na pn od Goduli i Orzegowa ustalono przebieg granicy państwowej. Z chwilą wyznaczenia granicy rozpoczęto organizację obrony Państwa w strefie przygranicznej. Przyjmowano koncepcję budowy fortyfikacji stałych. Realizacja nastąpiła po dojściu Hitlera do władzy. Zadanie prowadzono z udziałem jednostek 23 Dywizji Piechoty. W drugiej połowie 1933r. w Sztabie Generalnym zatwierdzone zostały projekty pierwszych obiektów obronnych. W ślad za tym przydzielono pożyczki i kredyty. Zgodnie z przyjętym harmonogram1em prace przy budowie fortyfikacji dla trzech pierwszych punktów oporu wykonane zostały w latach 1933-1936 poza terenem Goduli - w rejonie Bobrownik, Kochłowic i Dąbrówki Wielkiej. W 1937r. w następnym etapie zbudowano umocnienia w pasie Dąbrówka Wielka - Kochłowice przecinając m.in. tereny Łagiewnik, Goduli i Czarnego Lasu. Powstały kolejne punkty oporu - "Łagiewniki", "Wzgórze 319"/ w pobliżu Nowego Bytomia / i "Godula". Ostatni rozbudowano na wzgórzu 294 na obrzeżu osiedla od zach. i pn. Trzy z ciężkich schronów bojowych rozplanowano po zach. stronie z Szombierek do Chebzia. Dwa z nich dominowały nad otwartymi terenami ubezpieczając przedpola od strony Rudy Śląskiej i Orzegowa a trzeci postawiony został z największym przesunięciem na pn., w rejonie komunikacyjnym wzniesienia bezpośrednio przy szosie z Szombierk. Był to schron najcięższy wyposażony w dwie kopuły pancerne. Jego bezpośrednie sąsiedztwo /od wsch./ stanowił tradytor. Nieco dalej po stronie pd. znajdowały się koszary. Projektantami schronów byli płk Jan Sadowski i płk W. Kaczyński. Łącznie na grupę obiektów punktu oporu "Godula" składało się 5 schronów bojowych, tradytor, schron pozorno-bojowy, schron amunicyjny oraz zaplecze dla koszar. Schrony rozplanowano na terenie Goduli oraz na obrzeżu Chropaczowa i Lipin.

Punkt Oporu "Godula" - wykaz obiektów

SCHRON BOJOWY TRADYTOROWY

NAJCIĘŻSZY SCHRON BOJOWY

CIĘŻKI SCHRON BOJOWY

NAJCIĘŻSZY SCHRON BOJOWY

SCHRON BOJOWO-POZORNY

BYŁY BUDYNEK KOSZAROWY